Budziszewko na kartach naukowych opracowań – co mówią o nas historycy?
W ostatnich miesiącach ukazały się dwie ważne publikacje, w których pojawiają się wzmianki o Budziszewku - „Zapiski Kazimierzowskie” nr 35/2026 (ISSN 2080‑0312) oraz „Majątki Wielkopolskie. Tom XI: Powiat obornicki” (ISBN 978‑83‑967907‑9‑8). To doskonała okazja, aby spojrzeć na naszą miejscowość oczami zawodowych historyków i konserwatorów zabytków oraz włączyć Budziszewko w szerszą opowieść o dziejach regionu.
Okładka 35 numeru periodyku "Zapiski Kazimierzowskie"
Okładka 35 numeru periodyku "Zapiski Kazimierzowskie"
„Zapiski Kazimierzowskie” nr 35/2026
„Zapiski Kazimierzowskie” to periodyk wydawany przez Stowarzyszenie Króla Kazimierza Wielkiego, poświęcony historii czasów Kazimierza Wielkiego, dziejom późnego średniowiecza oraz dziedzictwu związanemu z tym okresem. W numerze 35/2026 znalazł się m.in. artykuł Gustawa Wańkowicza „Reminiscencje z historii Budziszewka”, który wychodzi daleko poza ogólny zarys dziejów - autor pokazuje konkretne liczby, miejsca i anegdoty, np. gdy odnotowuje, że „w okresie międzywojennym w Budziszewku zamieszkiwało 37 rodzin niemieckich […] oraz 38 rodzin polskich”, zwraca uwagę na lokalną legendę, według której „istniał podziemny kanał z pałacu do stawu”, a wreszcie barwnie opisuje drogę do Studzieńca, którą Józef Łubieński miał wytyczyć tak, że do dziś „droga jest bardzo kręta”. Dzięki takim szczegółom czytelnik dostaje coś więcej niż zwykłe kalendarium – zaczyna wyobrażać sobie, jak wyglądało codzienne życie wsi, jakie relacje panowały między dworem a mieszkańcami, oraz jak lokalne historie splatają się z wielką historią Polski.
W tym artykule pojawia się więc wzmianka o Budziszewku, która pokazuje naszą wieś w perspektywie ogólnopolskiej historii - jako punkt na mapie dawnych dóbr i szlaków oraz element większej sieci osadniczej regionu. Dzięki temu czytelnik może zobaczyć, że Budziszewko nie jest jedynie „małą miejscowością na końcu drogi”, ale częścią opowieści, którą zajmują się zawodowi badacze dziejów państwa polskiego.
"Zapiski Kazimierzowskie" wydawane przez Stowarzyszenie Króla Kazimierza Wielkiego można bezpłatnie pobrać jako plik PDF z podstrony wydawnictwa dostane pod adresem: https://kazimierzwielki.pl/wp-content/uploads/2022/01/Zapiski_35_Tresc.pdf . Warto przy okazji zajrzeć na stronę główną „Zapisków Kazimierzowskich”, gdzie Stowarzyszenie udostępnia również pełne treści innych numerów periodyku - to kopalnia artykułów o Kazimierzu Wielkim, miastach kazimierzowskich i lokalnych inicjatywach historycznych. Jeśli ktoś woli papierową wersję pisma, nadal najlepiej skontaktować się bezpośrednio z redakcją Stowarzyszenia, bo drukowane egzemplarze trafiają głównie do członków, bibliotek i instytucji współpracujących. Więcej informacji znajdą Państwo na stronie: https://kazimierzwielki.pl/zapiski-kazimierzowskie-2/
„Majątki Wielkopolskie. Tom XI: Powiat obornicki”
Druga publikacja, „Majątki Wielkopolskie. Tom XI: Powiat obornicki”, to jedenasty tom prestiżowej serii „Dawne budownictwo folwarczne”, wydawanej przez Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno‑Spożywczego w Szreniawie. Autorzy przyglądają się Budziszewku nie tylko przez pryzmat dziejów własności, ale przede wszystkim jako „założeniu pałacowemu” i „zespołowi rezydencjonalnemu”, pokazując szczegółowe rzuty budynku, rozmieszczenie pomieszczeń oraz powiązania pałacu z parkiem i folwarkiem. Czytelnik znajdzie tu m.in. opisy klasycystycznego pałacu wraz z jego przemianami w XIX i XX wieku, a także porównanie archiwalnych widokówek z obecną panoramą rezydencji, co pozwala zobaczyć, jak zmieniała się bryła budynku oraz zieleń wokół niego.
Nie mniej ciekawie przedstawiono gospodarczy „zespół folwarczny”, w którego skład wchodziły m.in. obora, gorzelnia i „budynek inwentarsko‑gospodarczy”, opisane z dokładnością do materiałów budowlanych, konstrukcji dachu i funkcji poszczególnych części. Książka prowadzi nas po tych obiektach krok po kroku – od planów sytuacyjnych z dawnych map, przez archiwalne fotografie, aż po współczesne zdjęcia i inwentaryzacje – dzięki czemu Budziszewko jawi się jako jeden z najlepiej rozpoznanych pod względem architektury majątków w powiecie obornickim, a nie tylko „wieś z pałacem”, jak często bywa postrzegane. Pokazuje również szczegółowo kolejne osoby władające majątkiem.
Publikację sprzedaje Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno‑Spożywczego w Szreniawie – tom jest elementem ich serii „Dawne budownictwo folwarczne”, a muzeum informuje o nim m.in. w swoim sklepiku z pamiątkami. Książka była promowana w Muzeum Regionalne w Rogoźnie oraz Bibliotece Publicznej Miasta i Gminy w Obornikach – warto tam zapytać o egzemplarz do kupienia lub ewentualne kolejne dostawy. Podczas spotkań książkę można nabyć na miejscu, dlatego dobrym tropem jest bezpośredni kontakt z muzeum, który jest dostępny pod linkiem: https://rck.rogozno.pl/141-kontakt.html. Książka jest aktualnie Dostępna do nabycia w Muzeum Regionalne w Rogoźnie.
Okładka książki pod tytułem „Majątki Wielkopolskie. Powiat Obornicki”
Okładka książki pod tytułem „Majątki Wielkopolskie. Powiat Obornicki”
Sołectwo Budziszewko